สูตรอาหารสายยางที่ช่วยเสริมสร้างในเรื่องของกล้ามเนื้อการเสริมสร้างกล้ามเนื้อในผู้ป่วยที่ให้อาหารทางสายยาง ไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณโปรตีนที่สูงเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเป็น "โปรตีนคุณภาพสูง" ที่มาพร้อมกับ "พลังงานที่เพียงพอ" เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายดึงโปรตีนไปเผาผลาญเป็นพลังงานแทนครับ
สูตรและหลักการจัดอาหารปั่นผสม (Blended Diet) เพื่อเน้นการฟื้นฟูกล้ามเนื้อโดยเฉพาะครับ:
🥦 สูตรอาหารปั่น "เน้นสร้างกล้ามเนื้อ" (ปริมาณ 1,000 ml)
สูตรนี้ให้โปรตีนสูงกว่าสูตรปกติ และเน้นสารอาหารที่ช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
วัตถุดิบ ปริมาณ จุดเด่น
ไข่ขาวต้มสุก 8 - 10 ฟอง โปรตีนสะอาด (Albumin) ที่ดูดซึมไปสร้างกล้ามเนื้อได้ดีที่สุด
เนื้ออกไก่ (นึ่งสุก) 150 กรัม ให้กรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วนเพื่อโครงสร้างกล้ามเนื้อ
ฟักทองต้ม 200 กรัม ให้คาร์โบไฮเดรตและวิตามินเอ ช่วยในการสังเคราะห์โปรตีน
น้ำมันรำข้าว / MCT Oil 3 ช้อนโต๊ะ ให้พลังงานสูง เพื่อให้ร่างกายเก็บโปรตีนไว้สร้างกล้ามเนื้อ
แครอท / ผักกาดขาว 100 กรัม แร่ธาตุช่วยการทำงานของระบบประสาทสั่งการกล้ามเนื้อ
น้ำต้มสุก เติมให้ครบ 1,000 ml ปรับความเข้มข้น (ควรปั่นให้เนียนเป็นเนื้อเดียว)
💡 เคล็ดลับ 3 ประการ เพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้น
Protein Sparing Action (การประหยัดโปรตีน): หากคุณให้โปรตีนสูงแต่ให้แป้งและไขมันน้อยเกินไป ร่างกายจะ "เผาโปรตีนทิ้ง" เพื่อใช้เป็นพลังงานแทน ดังนั้น ต้องใส่ไขมันดีและแป้งในปริมาณที่เหมาะสม เพื่อให้โปรตีนถูกนำไปใช้สร้างกล้ามเนื้ออย่างเต็มที่
กรดอะมิโนลิวซีน (Leucine): เป็นกรดอะมิโนหลักที่กระตุ้นการสร้างกล้ามเนื้อ พบมากใน ไข่ขาวและเนื้ออกไก่ การใช้ไข่ขาวเป็นตัวยืนพื้นจะช่วยให้ร่างกายฟื้นฟูกล้ามเนื้อได้เร็วกว่าการใช้ถั่วเพียงอย่างเดียว
ความถี่ในการให้: แทนที่จะให้ 3 มื้อใหญ่ ลองแบ่งเป็น 4-5 มื้อเล็กต่อวัน เพื่อให้ร่างกายได้รับโปรตีนอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการสร้างกล้ามเนื้อ (Muscle Protein Synthesis) ได้ตลอดทั้งวัน
⚠️ ข้อควรระวังสำคัญ
เช็กค่าไต (BUN/Creatinine): ก่อนปรับเป็นสูตรโปรตีนสูง ต้องมั่นใจว่าไตของผู้ป่วยแข็งแรงดี เพราะของเสียจากการย่อยโปรตีนจะถูกขับออกทางไต หากไตทำงานไม่ดีอาจเกิดภาวะของเสียคั่งได้
การดื่มน้ำ (Flush): โปรตีนสูงต้องการน้ำในการช่วยขับของเสีย หลังให้อาหารควรล้างสายด้วยน้ำสะอาด 30−50 ml เสมอ
กายภาพบำบัด: อาหารเป็นเพียง "วัตถุดิบ" แต่กล้ามเนื้อจะแข็งแรงได้ต้องมี "การใช้งาน" การขยับแขนขาหรือทำกายภาพบำบัดควบคู่ไปจะช่วยให้อาหารสูตรนี้เห็นผลชัดเจนขึ้นมากครับ
ทางเลือก: สารอาหารเสริม
หากปั่นอาหารได้ปริมาณไม่ถึงเป้าหมาย คุณสามารถปรึกษาแพทย์เพื่อใช้ เวย์โปรตีน (Whey Protein Isolate) ชนิดผง ผสมลงไปในอาหารปั่นเพื่อเพิ่มความเข้มข้นของโปรตีนได้ครับ
